Rola położnej w monitorowaniu i łagodzeniu nudności ciężarnych. Znaczenie kompleksowego wsparcia i składników o udokumentowanym działaniu

Opieka nad matką i dzieckiem

Nudności i wymioty w ciąży (nausea and vomiting of pregnancy, NVP) stanowią jedno z najczęstszych wyzwań klinicznych w opiece nad kobietą ciężarną, a przy okazji jedną z najuporczywszych dolegliwości w początkowym okresie ciąży. Szacuje się, że objawy te występują nawet u 70–85% kobiet, szczególnie w I trymestrze, osiągając największe nasilenie między 8. a 12. [1, 2] tygodniem ciąży. Choć w większości przypadków mają charakter fizjologiczny, ich wpływ na jakość życia, stan odżywienia oraz kondycję psychiczną pacjentki sprawia, że wymagają aktywnego monitorowania i odpowiedniego postępowania. Ich nasilenie i fakt występowania może skutecznie zniechęcić oraz powstrzymać kobiety przed podejmowaniem decyzji o kolejnym potomstwie [2, 3].

W tym kontekście położna – jako osoba pierwszego kontaktu, edukator i opiekun – pełni kluczową funkcję, wdrażając działania oparte na aktualnej wiedzy medycznej, obejmujące zarówno modyfikację stylu życia, jak i stosowanie bezpiecznych składników wspierających organizm ciężarnej.
Niestety, należy w tym miejscu zwrócić uwagę na to, że kobiety nie zawsze wiedzą o możliwościach, jakie niesie ze sobą opieka położnej. Nasze kwalifikacje, wbrew powszechnej wiedzy, wykraczają daleko poza opiekę wyłącznie w okresie okołoporodowym, dlatego tak ważna jest powszechna edukacja społeczeństwa dotycząca właśnie naszego zawodu, a wtedy my będziemy lepiej pełnić swoją rolę opiekuńczą wobec kobiet na każdym etapie życia, jak i one szerzej korzystać z naszej pomocy i wiedzy. 

Rola położnej w monitorowaniu nudności ciążowych

Podstawowym zadaniem położnej jest ocena charakteru i nasilenia objawów. W przypadku pacjentek hospitalizowanych wydaje się to oczywiste, jednak w przypadku pacjentek pozostających w domu naszą rolą jest nauczenie pacjentki, w jaki sposób samej monitorować swój stan i jakie dolegliwości zgłaszać położnej, a dalej lekarzowi. W praktyce klinicznej monitorowanie nudności obejmuje:

  • analizę częstotliwości nudności i wymiotów,
  • ocenę wpływu objawów na przyjmowanie pokarmów i płynów,
  • kontrolę masy ciała,
  • identyfikację objawów odwodnienia,
  • różnicowanie fizjologicznego NVP od hiperemesis gravidarum, czyli niepowściągliwych wymiotów ciężarnych, które wymagają leczenia.

Położna powinna wykorzystywać narzędzia standaryzujące ocenę (np. skala PUQE, która umożliwia obiektywizację objawów, prowadzenie regularnej obserwacji zmian w czasie, dzięki czemu łatwiej zapobiegać pogłębieniu objawów i w odpowiednim momencie włączyć farmakoterapię) [4].
Edukacja ciężarnej stanowi fundament skutecznego postępowania. W przypadku edukacji ciężarnej, nawet w sytuacji gdy nie zgłasza ona pojawienia się wymiotów i nudności, położna może przekazywać zalecenia dotyczące:

  • spożywania małych, częstych posiłków,
  • unikania tłustych i ciężkostrawnych produktów,
  • przyjmowania płynów w małych porcjach,
  • unikania czynników wyzwalających (zapachy, stres),
  • stosowania lekkostrawnej diety.
     

Wielu pacjentkom pomaga także wprowadzenie prostych strategii, takich jak spożycie suchego posiłku przed wstaniem z łóżka czy wybór pokarmów o neutralnym smaku. Odpowiednio wcześnie wdrożona edukacja jest w stanie ułatwić radzenie sobie z niekiedy bardzo spontanicznie występującymi stanami, a dodatkowo zalecenia te są tak naprawdę zasadami zdrowego żywienia, dlatego powinny pozytywnie wpływać na matkę i rozwijający się płód. 
Poza zaleceniami dotyczącymi zdrowego żywienia, trzeba też wspomnieć o istnieniu szeregu składników o udokumentowanym działaniu, które ułatwiają radzenie sobie w przypadku wystąpienia nudności i wymiotów w ciąży. 
Współczesne podejście do łagodzenia nudności w ciąży opiera się w dużej mierze na składnikach naturalnych i witaminach, których skuteczność została potwierdzona w badaniach klinicznych. Położna, działając zgodnie z zasadami praktyki opartej na dowodach, powinna znać ich mechanizm działania oraz możliwości zastosowania.

Ekstrakt z korzenia imbiru lekarskiego (Zingiber officinale)

Imbir jest jednym z najlepiej przebadanych składników stosowanych w łagodzeniu nudności ciążowych. Jego działanie wynika z obecności...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 4 wydania magazynu "Opieka Okołoporodowa"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Zostań częścią grona profesjonalistek świadomych opieki okołoporodowej!

Co trzy miesiące otrzymuj praktyczne artykuły i analizy przygotowane przez doświadczone położne, neonatologów, ginekologów i innych ekspertów. Rozwijaj swoje kompetencje i zapewnij pacjentom to co najlepsze.

250+ artykułów w bazie
16+ wydań archiwalnych
aktualna wiedza z zakresu położnictwa, neonatologii, opieki okołoporodowej i laktacji
rzetelne artykuły oparte na aktualnych standardach i wiedzy specjalistycznej
Zostań częścią grona profesjonalistek świadomych opieki okołoporodowej!

Przypisy