Dział: Opieka nad matką i dzieckiem

Ciąża i laktacja wiążą się z istotnymi zmianami fizjologicznymi w gospodarce wodno-elektrolitowej, tj.: zwiększenie objętości osocza, zmiany filtracji nerkowej oraz adaptacja mechanizmów hormonalnych regulujących sód, potas czy równowagę kwasowo-zasadową. Utrzymanie prawidłowego poziomu pierwiastków jest kluczowe dla zdrowia matki i płodu, a dalej dla karmionego piersią noworodka/niemowlęcia. W naszej praktyce wymaga oceny ryzyka niedoborów, edukacji żywieniowej oraz odpowiedniego podejścia do nawodnienia.

Jednym z często poruszanych przez rodziców tematów jest częstotliwość wypróżnień u ich dzieci. Noworodek, a potem niemowlę, zwykle wypróżnia się znacznie częściej niż osoby dorosłe, co dla niedoświadczonego rodzica bywa wyzwaniem. W teorii układ pokarmowy każdego człowieka pracuje podobnie, w rzeczywistości jednak nasze indywidualne cechy mocno przekładają się na kwestię wypróżnień. Już czas wydalenia pierwszego stolca – smółki nawet u zdrowych noworodków jest różny. Część dzieci niezwłocznie po pokonaniu kanału rodnego i przystawieniu do piersi wydala po raz pierwszy. Inne potrzebują nawet 2–3 dób, by opróżnić jelita. Owszem, jest to mocno związane z czasem trwania ciąży i tempem rozpoczynania się laktacji, jednak również cechy indywidualne są nie bez znaczenia. Konieczne wydaje się szybkie przystawienie do piersi, by odpowiednio wcześnie stymulować laktację i aby ta była w stanie zabezpieczyć potrzeby dziecka i pomóc w regulacji wypróżnień.

Poród jest zjawiskiem fizjologicznym. Moment przechodzenia dziecka przez kanał rodny jest główną przyczyną powstawania urazów kanału rodnego, do których zaliczyć można otarcia i pęknięcia szyjki macicy, pochwy oraz krocza. Część urazów położniczych powstaje w sposób celowy, zaliczamy do nich ranę po cięciu cesarskim lub nacięciu krocza. W celu zminimalizowania częstości ich powstawania wskazane jest zapobieganie im, a w przypadku ich powstania – właściwa pielęgnacja.

Wszechobecny stres, praca siedząca i brak ruchu wpływają na zaburzenia wzorca oddechowego, postawy ciała i pracę mięśni. Ma to bezpośredni wpływ na funkcjonowanie mięśni dna miednicy (pelvic floor muscles), które zamykają miednicę kostną od spodu i stanowią rodzaj „hamaka” podtrzymującego narządy miednicy mniejszej.

Mikrobiota pochwy jest dynamicznym ekosystemem, którego równowaga odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia kobiety. U zdrowych kobiet flora bakteryjna pochwy jest zdominowana przez bakterie rodzaju Lactobacillus (90–95% populacji mikroorganizmów). Najczęściej występują L. crispatus, L. jensenii, L. gasseri i L. iners, których obecność warunkuje utrzymanie kwaśnego pH (3,8–4,5) i ochronę przed kolonizacją przez patogeny [1, 7, 10, 13]. 

Nietrzymanie moczu, czyli niekontrolowany wyciek moczu z pęcherza przez cewkę, może dotyczyć do 50% kobiet na pewnym etapie życia, szczególnie w czasie ciąży i po porodzie [2]. Dokładną częstość występowania trudno jest ustalić, ponieważ kobiety zazwyczaj skrywają te dolegliwości i nie wiedzą, że powinny lub nie chcą szukać pomocy.

Ciąża jest okresem dużych przemian zarówno fizycznych, jak i emocjonalnych – wymagających odpowiedniego przygotowania. Adaptacja fizyczna zachodząca w ciele kobiety ze względu na rozwój i wzrost płodu świadczy o przystosowaniu oraz przygotowaniu się organizmu do nowego stanu. Zachodzące zmiany immunologiczne, metaboliczne, hormonalne, a także zaburzenia hemodynamiczne oraz sercowo-naczyniowe, prowadzą do licznych defektów skórnych, m.in.: rozstępów, obrzęków, cellulitu, przebarwień, czy też teleangiektazji [1, 2].

Lidokaina jest znaną substancją miejscowo znieczulającą stosowaną zarówno u osób dorosłych, jak i u dzieci. W produktach leczniczych występuje pod synonimowymi nazwami, jak benzokaina czy anestezyna. Używana jest w postaci kremów lub żeli celem znieczulenia skóry przed drobnymi zabiegami, na błony śluzowe, aby łagodzić objawy hemoroidów oraz bez recepty w produktach do jamy ustnej w stanach zapalnych dziąseł, w przypadku odleżyn i bolesnych urazów wywołanych protezą lub aparatem ortodontycznym.